Ouro azul. A guerra da auga

Este documental, baseado no libro Oro azul. Las multinacionales y el robo organizado del agua de Maude Barlow e Tony Clarke, demostrará como o planeta achégase rápida e peligrosamente a unha crise mundial pola auga, mentres a fonte de vida por excelencia entre a formar parte dun mercado global e sexa asunto de disputas na area política.

Tal e como dixo o vicepresidente do Banco Mundial, «as guerras do próximo século serán pola auga». A reserva mundial de auga está caendo en mans de multinacionais, que pugnan por controlar este precioso recurso. Os autores, activistas canadienses, denuncian o preocupante panorama da realidade: as compañías multinacionais benefícianse da debilidade dos gobernos, á vez que consumen as reservas de auga. Nalgúns países, a auga foi ata privatizada, mentres as vendas de auga embotellada por parte de compañías como Perrier e Evian, e de refrescos como Coca-cola e Pepsi, increméntanse sen cesar.

Finalmente, o que en realidade está en xogo é o poder das multinacionais nunha contorna económicamente liberalizada, fronte ao dereito das persoas a un elemento tan básico como a auga; a globalización, fronte ao coidado e ao respecto do medio ambiente e dos recursos naturais da Terra.

Con todo xurdiron movementos sociais que converxen en considerar a auga un dereito humano universal e están sendo capaces de facer fronte ás políticas capitalistas, propoñendo novos modelos de manexo deste recurso tan básico.

Estas loitas concrétanse en experiencias locais tales como a do pobo Olavanna do estadio indio de Kerala, onde grazas á Campaña de Planificación Popular, descentralizáronse os procesos de planificación, dando voz aos intereses das comunidades, facéndoos partícipes do proceso e dos resultados, realizando unha xestión mais sostíbel.

Ademais cabe destacar a experiencia do Departamento Municipal de Auga e Esgotos, DMAE, da cidade brasileira de Porto Alegre, un empresa pública que se converteu nun modelo de resistencia fronte ás tendencias que impulsan a privatización, facendo do orzamento participativo un proceso democrático para tomar decisións.

Ver máis artigos sobre o tema en  Ecoloxía social - Auga, o ouro do século XXI en Rebelión.org

Especulación alimentaria

Especulación alimentaria.
A especulación nos mercados de alimentos non é algo novo. Xa no século XVII especulábase co prezo do arroz nos mercados xaponeses moito antes de que fose cultivado. Cara a mediados do século XIX creouse en Estados Unidos o mercado de agrofuturos coa idea inicial de ofrecer aos produtores con certa cobertura (hedging) como seguro contra eventualidades.

A cousa funcionaba (e funciona aínda) así: en xaneiro, un agricultor acorda cun especulador a venda da súa colleita de trigo a un prezo fixo en agosto dese mesmo ano. O acordo fíxase nun contrato. A vantaxe para o agricultor está na seguridade dun prezo fixo en agosto. O interese para o especulador estiba na posibilidade de que, chegado agosto, o prezo do trigo suba por encima do acordado co produtor, co que conseguiría un beneficio pola súa venda. Este tipo de contratos de compra coñécense como derivados financeiros e no caso do trigo é un contrato de venda de futuros.

O ABCD da crise alimentaria

Artigo de Gustavo Duch (Palabre-ando)

Hai unhas semanas, coincidindo co Día Mundial da Alimentación, alertóusenos dunha nova subida de prezo dos alimentos, con repercusións que xa se contabilizan nos rexistros funerarios dos países máis vulnerables, especialmente no Sahel. O argumento difundido, as malas colleitas que tivo a agroindustria este ano en Estados Unidos, xa sabemos que é metade mentireiro, metade incompleto, e por sorte a información amplíasenos e as verdadeiras causas afloran: o prezo da materia prima sobe -como nas anteriores crises alimentarias- por (a) as grandes cantidades de cereais que se destinan a elaborar combustibles (recordan hai seis e sete anos cando se advertiu dos inconvenientes desta nova tecnoloxía?) (b) pola especulación que das futuras colleitas se fai nas bolsas financeiras; e (c) -isto é máis novo- pola cada vez maior cantidade de terra fértil que está pasando das mans campesiñas ao patrimonio de bancos, empresas e fondos de investimento.

Quen está en todos eses negocios á vez? Quen hai detrás da carne, do pan, da pasta, do leite?... e non o sabemos? Quen ten no mesmo local andeis repletos de agrocombustibles feitos de millo, lineais con pensos de soia para o engorde de animais e, un corredor máis aló, unha mesa cun xestor que ofrece pensións ligadas á compra de hectáreas en Etiopia ou bonos financeiros referenciados ao prezo do trigo? Os catro "compro, vendo e especulo" da comida aos que me refiro son, por esta orde: ADM, Bunge, Cargill e Dreyfus, coñecidos polas súas iniciais como os ABCD da comercialización de materia prima. Catro empresas con sede nos Estados Unidos que, se inicialmente conseguiron dominar e controlar o mercado mundial dos grans básicos, cereais e leguminosas, foron ampliando nos últimos anos os seus negocios a estas novas áreas.