Salvemos Galicia da megaminaría!

Produto Interior Bruto VS Felicidade Nacional Bruta

Como se pode medir a riqueza dos países? O uso do PIB (Produto Interior Bruto) como medida de benestar é xeneralizado, pero hai que usalo con coidado xa que o PBI recolle, grosso modo, todos os bens e servizos que xera un país e é o indicador máis internacional, pero cada vez é maior o número de teóricos que o cuestiona como termómetro do progreso dun país e do seu nivel de benestar: non valora as desigualdades, non desconta as facturas do crecemento económico no medio ambiente e a calidade de vida das persoas e é cego a elementos como a cultura e saúde.
O PIB mide a xeración de riqueza, pero non ten en conta, entre outras cousas, a depreciación dos recursos naturais ou ben o capital humano, variables moi difíciles de medir. Por exemplo, un país pode aumentar o seu PIB explotando de forma intensiva os seus recursos naturais, pero o capital do país descenderá, deixando para as próximas xeracións menos capital dispoñible.
Non ten en conta tampouco a distribución do ingreso, e é por iso que pobladores dun país con igual PIB  que outro pero cunha distribución máis equitativa do mesmo gozarán dun maior benestar que o segundo. Non toma en conta os traballos de voluntarios ou de amas de casa, tamén ignora o endebedamento externo, polo que o uso do PIB como sinónimo de benestar social debe ser analizado con cautela, sobre todo nunha conxuntura global afectada polos problemas de débeda dos países máis "ricos", que con débedas crecentes que se tornan impagables convértense en países "pobres".

Fronte a esta medida macroeconómica, aparecen indicadores alternativos, homologables e internacionais.

Bután foi o primeiro país do mundo en cambiar a medición tradicional do Produto Interior Bruto (PIB) polo de Felicidade Nacional Bruta (FNB). Un concepto coñecido agora como o PIB da felicidade. Para iso, todo Goberno debe centrar os seus esforzos en catro direccións: desenvolvemento socio-económico igualitario e sostíbel, conservación da natureza, preservación da cultura e o patrimonio cultural, e un goberno responsable e transparente.

O goberno de Bután creou unha medición baseada en catro alicerces e nove áreas que se miden cada dous anos nunha enquisa que busca valorar a felicidade dos seus habitantes. Mide o benestar psicolóxico, uso do tempo, vitalidade da comunidade, cultura, saúde, educación, diversidade medioambiental, nivel de vida e goberno.

A aposta de Bután calou tan fondo que a comezos de abril lanzouse o primeiro informe de Felicidade apoiado pola ONU, en Nova York, onde este país foi mencionado como caso de estudo para o resto das nacións. Na ocasión realizouse unha conferencia á que asistiron expertos en Felicidade de todo o mundo e onde os representantes de Bután tiveron un rol protagónico.

"A conclusión en Nova York é que hai unha necesidade dunha nova economía, dun novo paradigma económico. O actual que está baseado no PIB, non é suficiente. Debemos empezar a mirar as cousas de xeito diferente. Que o desenvolvemento tamén signifique felicidade", concluíu Dasho Karma, ministro de Felicidade de Bután .

Material relacionado:

El reino que quiso medir la felicidad - El País
La Felicidad Interna Bruta cumple años
Índice do Planeta Feliz - Wikipedia
Happy Planet Index

Ouro azul. A guerra da auga

Este documental, baseado no libro Oro azul. Las multinacionales y el robo organizado del agua de Maude Barlow e Tony Clarke, demostrará como o planeta achégase rápida e peligrosamente a unha crise mundial pola auga, mentres a fonte de vida por excelencia entre a formar parte dun mercado global e sexa asunto de disputas na area política.

Tal e como dixo o vicepresidente do Banco Mundial, «as guerras do próximo século serán pola auga». A reserva mundial de auga está caendo en mans de multinacionais, que pugnan por controlar este precioso recurso. Os autores, activistas canadienses, denuncian o preocupante panorama da realidade: as compañías multinacionais benefícianse da debilidade dos gobernos, á vez que consumen as reservas de auga. Nalgúns países, a auga foi ata privatizada, mentres as vendas de auga embotellada por parte de compañías como Perrier e Evian, e de refrescos como Coca-cola e Pepsi, increméntanse sen cesar.

Finalmente, o que en realidade está en xogo é o poder das multinacionais nunha contorna económicamente liberalizada, fronte ao dereito das persoas a un elemento tan básico como a auga; a globalización, fronte ao coidado e ao respecto do medio ambiente e dos recursos naturais da Terra.

Con todo xurdiron movementos sociais que converxen en considerar a auga un dereito humano universal e están sendo capaces de facer fronte ás políticas capitalistas, propoñendo novos modelos de manexo deste recurso tan básico.

Estas loitas concrétanse en experiencias locais tales como a do pobo Olavanna do estadio indio de Kerala, onde grazas á Campaña de Planificación Popular, descentralizáronse os procesos de planificación, dando voz aos intereses das comunidades, facéndoos partícipes do proceso e dos resultados, realizando unha xestión mais sostíbel.

Ademais cabe destacar a experiencia do Departamento Municipal de Auga e Esgotos, DMAE, da cidade brasileira de Porto Alegre, un empresa pública que se converteu nun modelo de resistencia fronte ás tendencias que impulsan a privatización, facendo do orzamento participativo un proceso democrático para tomar decisións.

Ver máis artigos sobre o tema en  Ecoloxía social - Auga, o ouro do século XXI en Rebelión.org

Miradas globales para otra economía

Non é só que unha economía baseada no desenvolvemento das persoas sexa posible, senón que xa existe. A Federación SETEM presenta a nova publicación "Miradas globales para otra economía" que mostra experiencias de éxito de economía solidaria en todo o mundo.

Ver publicación completa aquí >>

Ocupámonos do mar

Artigo publicado por Aníbal Malvar no seu blog Rosas y espinas en Público.es

(...) Aínda que os xornais non se deron moito eco entre tanta tropelía, tanta corrupción e tanto desafiuzamento, a ultra carpetovetónica que nos goberna acaba de aprobar coa súa maioría absoluta e o apoio de CIU unha lei de costas que nos rouba as vistas ao mar. Se ata agora 100 metros de litoral eran meus, teus, do pobo, públicos, agora xa só serán 20.

(...) A pesar da súa escasa repercusión mediática. O resto de medidas, queiras que non, aféctannos só aos seres humanos, que non somos nada. Nos empobrecen. Vale. Nos desahucian. Bo. Nos criminalizan. Pase. Pero facerlle isto ao mar, deixar que a serpe da cobiza privada se lle achegue tanto, a só 20 metros, é merecedor dunha vinganza oceánica en forma de tsunami que acabe con todos nós definitivamente. Á fin e ao cabo, os homes xustos xa estabamos alagados en bágoas. Case é preferible que nos alague a mar.

(...) Redáctase unha nova lei de costas que asasina o mar para ofrecer "garantías xurídicas" aos delincuentes que construíron onde estaba prohibido. Na miña terra, na túa terra, en terra de todos, en terra pública. Votan ao clamor dun que se fodan! coa súa maioría absoluta de borregos disciplinados e crense que non lles vai a pasar nada.

Pois si lles vai a pasar. Aos seus fillos. Cando herden un país que unha ardilla poida cruzar de Alxeciras a Fisterra saltando de tellado en tellado. (...)

ver artigo completo >>

Sus crisis, nuestras soluciones - Susan George

... A clase de Davos, malia os agradables modais e a ben axustada roupa dos seus membros, é depredadora. Non cabe esperar que actúen de xeito lóxico, pois non están a pensar en intereses a longo prazo, polo xeral nin sequera os seus, senón en comer agora mesmo. Tamén están moi versados en xestión carceraria e encargan aos vixilantes mellor preparados e máis listos o control dos nosos movementos.

(...) A maioría das persoas non piden máis probas; ven á perfección que o sistema non funciona para elas, nin para as súas familias, os seus amigos ou o seu país. Moitos recoñecen tamén que é prexudicial para a inmensa maioría dos habitantes da terra e para o propio planeta. A estada ideolóxica e política que o sostiña caeuse xunto coa estrutura financeira, o que esmagou a millóns de vidas obrigando o establishment global a adoptar medidas sen precedentes que supuxeron un custo enorme para os cidadáns, sen garantías de que eses plans ideados a toda présa vaian ser suficientes.

Xa é hora de actualizar a frase de Lenin - "os capitalistas venderannos a soga coa que os colgaremos". Hoxe é aínda peor: os capitalistas véndense uns a outros a soga coa que se aforcan e nos arrastran aos demais con eles. Así é como provocaron a catástrofe actual, vendéndose uns a outros sogas ás que poñían nomes extravagantes ou acrónimos que ao final resultaron ser produtos financeiros sumamente perigosos. Os gobernos apresuráronse a evitarlles un final ignominioso antes de que chegasen a expirar. Pero que non se estenda o pánico: quizais metesen a pata no seu primeiro intento de suicidio, pero probarán de novo...

Susan George (Ohio, 1934) nacionalizada francesa desde 1994, é unha das intelectuais de referencia para o movemento antiglobalización e anticapitalista. Doutora en Ciencias Políticas na Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales da Universidade de París, filósofa e analista política é, ademais, licenciada en Francés polo B.A.Smith College dos EE.UU, en Filosofía pola Sorbonne de París e presidenta do Comité de Planificación do Transnational Institute de Amsterdam, .

No seu libro Sus crisis, nuestras solucciones (Intermon Oxfam - Icaria Editorial, 2010) proponse explicar como e por que se chegou á crise actual, pero sobre todo propoñer solucións que pasan por contrarrestar o poder da elites do neoliberalismo. 

Enlace ao primeiro capítulo