Economía e ética

Artigo de Juan Torres López, publicado o 2 de xullo de 2013 en jovenesvedruna.org.

É cada vez máis frecuente que os problemas económicos se presenten como cuestións técnicas nos que a súa solución só require a decisión de expertos, de "tecnócratas" ou persoas moi especializadas. Evítase que sexa a xente normal e corrente a que decida sobre eles porque considérase que non está preparada e que, xa que logo, si decidise podería ocasionar perturbacións graves, un mal funcionamento da maquinaria económica, máis ou menos como sucedería si calquera de nós que non tivese os coñecementos adecuados se empeñase en arranxar o seu reloxo ou calquera aparello máis ou menos complicado.

Iso é o que sucede, sobre todo, cando se fala de cuestións monetarias. De feito, os bancos centrais (como en Europa o Banco Central Europeo) que son as máximas autoridades nesa materia e que gozan dun poder case omnímodo, son desde hai tempo independentes dos gobernos ou parlamentos e os seus directivos noméanse facendo crer á xente que se trata de técnicos que non toman decisións "políticas". Equiparando, ademais, o "político" ao caprichoso da xente ou os gobernos.

Pois ben, esta é unha das mentiras máis grandes que acompaña ao discurso e á política económica do noso tempo.

Lo llamaban democracia - Colectivo Novecento

Quen ía imaxinar naquel setembro de 2008 que a caída de Lehman Brothers daría inicio, non só á grave crise económica que estamos a sufrir, senón tamén a unha crise política na que xa se cuestiona o réxime emanado da Constitución de 1978. Neste libro, con rigor e compromiso, explícanse de xeito accesible as claves económicas e políticas que marcan este proceso, así como os inmediatos dilemas que se formulan.

Viñetas e fotografías das últimas resistencias cidadás acompañan os textos deste primeiro libro conxunto do Colectivo Novecento, no que supón unha suxestiva reivindicación da política como o mellor modo de recuperar a democracia.

Colectivo Novecento é un grupo que trenzou a súa amizade fai xa quince anos no seo dunha asociación universitaria, Economía Alternativa. Uns e outras seguiron vías moi diversas nas súas inquietudes políticas e profesionais. Hai un ano decidiron crear o blog de economía crítica e pensamento político: www.colectivonovento.org

Nesta plataforma pódense encontrar materiais complementarios (bibliografía, gráficos, actualizacións) a algúns dos textos deste libro.

Índice e presentación

Vía Icaria Editorial

Recuperar a democracia - Javier de Lucas

Vía Attac.tv

A clave da democracia é o disenso e a cidadania activa é quen o expresa, tendo dereito á resistencia, mesmo á desobediencia civil. Os dereitos sociais deben de estar por enriba dos dereitos civís e políticos. A democracia representativa está en fase de esgotamento, hai que potenciar a participación e o control cidadán. Ante as insuficiencias de igualdade deste modelo hai que formular un novo proceso constituínte.

Javier de Lucas

A democracia retuiteada

Ver Artigo completo de Mario García de Castro, publicado en eldiario.es.

(...) Pero o que non se soporta é a confianza traizoada. Cando as institucións traizoan a confianza que se depositou nelas con falsos pretextos. Cando un presidente do Goberno ou un monarca piden privacións, as razóns do esforzo deben ser verdadeiras e non falsos pretextos. Cando se recortan os servizos sociais, o traballo, a vivenda, os afectados séntense traizoados polas contas en Suiza, por políticos que incrementan as súas retribucións, polo xeneroso rescate dos bancos, polas elites sociais de altos ingresos que non se fan corresponsables deses sacrificios.

Aqueles cidadáns azoutados polos escándalos de corrupción e unha inesperada pobreza vai a demandar un desenvolvemento superior da democracia. Entón aparecen signos do novo populismo, do odio recíproco que políticos profesionais e cidadáns populistas dedícanse. Entón a xente do montón toma a palabra nesta nova democracia pública, pinta nas fachadas de Madrid "O medo vai cambiar de bando", e entona Grandola, Vila Morena nas rúas de Lisboa. Os cidadáns, atenazados por problemas que os políticos nin respiran, piden que as institucións sexan transparentes. Piden coñecer de primeira man aos seus políticos, para saber o grado de confianza que merecen, si son concidadáns ou castas onorevoli.

E aquí aparece a televisión ou as redes sociais, os sistemas da comunicación popular que se converten en instrumentos máis eficaces que o propio Parlamento. Un Parlamento opaco blindado por metros de valas antimanifestantes, composto por personaxes preocupados pola súa supervivencia, que observan ás súas electores como os inimigos que os queren desaloxar. Indudablemente son signos do populismo, deste populismo que amanece, entre outras cousas porque ninguén fai nada para impedilo.

Este é o novo rol da política pop, a xente necesita saber que non foi traizoada na súa confianza, personalizar e identificar a aqueles que lles reclaman algo, aínda que só sexa o voto. Goberne quen goberne isto xa é unha democracia pop, pública ou populista, é dicir, televisada en streaming e retuiteada . O lamentable é que os nosos políticos profesionais, aqueles que xa levan 30 anos en política, non se decataron, son como "mortos mudos", teñen pánico á televisión e danse de baixa en Twitter.